woensdag 15 augustus 2012

Tip basisfotografie: de juiste witbalans


Soms vertonen foto’s in meer of mindere mate een kleurafwijking. De kleuren zijn dan bijvoorbeeld te blauw of te rood. Dit heeft te maken met de witbalans. De hele dag door verandert het licht. Licht bestaat uit alle kleuren en gedurende de dag verandert de kleurtemperatuur. Wij nemen dit met het blote oog nauwelijks waar, omdat onze ogen zich aanpassen aan veranderingen in het licht.  Maar voor digitale camera’s is het hard werken om een foto te maken die natuurlijk overkomt.

De meeste camera’s hebben een automatische witbalans functie. Deze functie bepaalt automatisch welke kleurtemperatuur een onderwerp heeft en past hierop de kleuren aan. Voor normale daglichtsituaties is deze automatische witbalans meestal wel goed. Maar in andere situaties, zoals binnen bij gloeilamplicht, wordt het vaak lastig. De kleuren op je foto komen dan vaak niet overeen met de kleuren zoals je die hebt waargenomen.

Als je begrijpt hoe de witbalans werkt, kun je steeds gemakkelijker foto’s maken die de kleuren accuraat weergeven. Hieronder geven we een aantal mogelijkheden, van beginnend, tot wat meer gevorderd.

Menu voorinstellingen
Voorinstellingen witbalans
Bijna iedere spiegelreflexcamera heeft voorinstellingen om een witbalans te maken.

Je kunt kiezen voor de ‘Automatische witbalans’, in de meeste situaties met daglicht zal deze prima werken. Toch kun je soms beter een voorinstelling kiezen die iets specifieker is afgestemd op jouw omstandigheden.

Dit zijn de meest voorkomende voorinstellingen:

  • Gloeilamplicht/ kunstlicht -Voor foto's bij licht van een (gloei)lamp binnenshuis.  De Auto-stand zal hier met te warme, bijna oranje foto's komen. 
  • Fluorescerend/TL lichtVoor foto's bij TL-licht, zoals in ziekenhuizen en kantoren.
  • Daglicht/ direct zonlicht - Voor de meeste daglicht situaties en onderwerpen in direct zonlicht.
  • Flitser - Voor onderwerpen met gebruik van ingebouwde of externe flitser. Deze voorstelling compenseert het ietwat koele licht wat uit de flitser komt. 
  • Bewolkt - Voor foto's bij daglicht met bewolkte hemel.
  • Schaduw - Voor foto's bij daglicht, maar in de schaduw.  De Auto-stand maakt de foto's een beetje koel in de schaduw, daarom kunt je dan beter deze instelling gebruiken. 

Naast de voorinstellingen kun je ook op andere manieren je witbalans perfectioneren. Je kunt gebruik maken van een grijskaart, of werken volgens de kleurtemperatuur methode (Zelf Kelvin waarde kiezen). Deze opties zorgen vaak voor de meest accurate witbalans.

Witbalans met een grijskaart
Eén manier is om te kiezen voor de optie ‘custom’ of ‘pre-set’ (verschilt per camera). Hierbij gebruik je een grijs of wit object, of een referentiefoto, om de witbalans te meten. Het gemakkelijkst én het meest accuraat is het gebruik van een grijskaart. Je hebt er wel even tijd voor nodig. Voor een fotoshoot is dit prima, maar in spontane situaties, waarbij je snel moet kunnen schakelen en waarbij het licht snel verandert, kun je beter kiezen voor een voorinstelling of de kleurtemperatuurmethode.

Hoe werkt de grijskaart?
Een 18% grijskaart reflecteert 18% van alle kleuren licht die erop vallen. Deze grijskaart wordt als het gemiddelde (neutrale tint) gezien. Indien we een puur wit oppervlakte nemen dan zal deze opname eruit komen te zien als een 18% grijskaart. Hetzelfde zal gebeuren met een "zuiver" zwart oppervlakte. Deze wordt ook grijs.

Dit is de reden waarom witte sneeuw, grijs wordt en waarom nachtopnames blauw worden. De camera zal proberen de opname te belichten alsof het gemiddeld grijs is. Dit geeft ook aan hoe moeilijk het is om de belichting juist in te stellen. De camera weet niet welke scene wordt gefotografeerd.

De grijskaart helpt om dit probleem te corrigeren. Door de grijskaart onder dezelfde lichtomstandigheden als de rest van de foto’s in te stellen als witbalans, weet de camera precies in hoeverre de navolgende foto's gecorrigeerd moeten worden.


Grijskaart
Je stelt de witbalans met de grijskaart in door je camera op custum of pre-set te zetten en een beeldvullende  foto te maken van de grijskaart. Deze opname (Nikon geeft aan: Good of No Good) kun je dan instellen als witbalans op je camera. Kijk in het boekje van je camera na hoe het bij jouw toestel precies werkt.

Let op: Je moet eerst zorgen voor een goede lichtmeting! Zorg ervoor dat de foto niet over of onderbelicht is. Kies dus eerst diafragma, sluitertijd en ISO waarde. Als de belichting goed is, stel je de witbalans in met de grijskaart. Houd de grijskaart op een plek waar deze hetzelfde licht vangt als het onderwerp dat je wilt fotograferen. Daarna verwijder je de kaart en je neemt de foto.

Kleurtemperatuur  kiezen
Een derde methode, naast de voorinstellingen en de grijskaart, is het instellen van de witbalans door zelf de kleurtemperatuur te kiezen. Dit doe je door op je WB (whitebalance) knop te drukken en aan je wieltje te draaien tot de optie K. K staat voor Kelvin. Dit is de maat waarin de kleurtemperatuur wordt uitgedrukt. De tabel hieronder geeft een overzicht van verschillende kleurtemperaturen, die je met het blote oog niet waarneemt. De kleurtemperatuur wordt meestal uitgedrukt in Kelvin. Zo heeft een zonsopkomst een kleurtemperatuur van 2000 Kelvin(zie temperatuurbalk). Daglichtfoto’s maak je meestal met een kleurtemperatuur rond 5000-5500 Kelvin. Lamplicht heeft een temperatuur rond 3200 Kelvin.

Kelvin waardes

Je kunt zelf de gewenste kleurtemperatuur kiezen. Let op, deze waarden zijn niet exact, maar ongeveer. Soms zul je even moeten spelen om de juiste waarde te kiezen. Waarschijnlijk zul je merken dat je steeds vaker instinctief de juiste kleurtemperatuur kiest.


Deze tip is afkomstig van De Fotokunst Galerie. 

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen